มือใหม่สมัครเล่นที่กำลังเดินทางสู่เส้นทางสายช่างอิเล็กทรอนิกส์! การเริ่มต้นด้วยการทำความรู้จักกับอุปกรณ์เป็นพื้นฐานที่สำคัญที่สุด เพราะถ้าเราอ่าน "ภาษา" ของอุปกรณ์ออก เราก็จะซ่อมได้แม่นยำขึ้น _ แต่อุปกรณ์ก็เยอะมากจะจำยังไงหมด
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ตามลักษณะการทำงานและการควบคุมกระแสไฟฟ้า คือ Active Components (อุปกรณ์แอกทีฟ) และ Passive Components (อุปกรณ์พาสซีฟ) เพื่อให้เข้าใจง่ายที่สุด ให้เราจินตนาการว่าวงจรอิเล็กทรอนิกส์คือ "บริษัทสักแห่งหนึ่ง" Active เปรียบเหมือน "ผู้บริหารหรือหัวหน้างาน" ที่คอยควบคุม สั่งการ บงการทิศทาง และขับเคลื่อนองค์กร _ Passive เปรียบเหมือน "พนักงานปฏิบัติการ" ที่คอยรับคำสั่ง ทำหน้าที่ของตัวเองตามทรัพยากรที่มี ไม่ได้ไปสั่งการใคร
𝐀𝐜𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐂𝐨𝐦𝐩𝐨𝐧𝐞𝐧𝐭𝐬 (อุปกรณ์แอกทีฟ)
อุปกรณ์ประเภทนี้ จำเป็นต้องมีพลังงานไฟฟ้าจากภายนอกมาป้อนให้ จึงจะสามารถทำงานได้ พูดง่าย ๆ คือต้องมีคำสั่งมาสั่งการจึงจะทำงาน มีความสามารถในการขยายสัญญาณ (Amplify) ควบคุมการไหลของกระแสไฟฟ้า หรือตัดต่อวงจร (Switching) ได้ด้วยตัวเอง
อุปกรณ์ที่สำคัญมีอะไรบ้าง?
(𝐃𝐢𝐨𝐝𝐞) ไดโอด
ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ทางเดียว ทำหน้าที่เรียงกระแส (Rectifier) บล็อกกระแสไม่ให้ไหลย้อนกลับ
(𝐓𝐫𝐚𝐧𝐬𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫 - 𝐁𝐉𝐓, 𝐅𝐄𝐓, 𝐌𝐎𝐒𝐅𝐄𝐓)
ทรานซิสเตอร์ : หัวใจหลักในการขยายสัญญาณและทำหน้าที่เป็นสวิตช์อิเล็กทรอนิกส์ความเร็วสูง ควบคุมกระแสในวงจร
(𝐈𝐧𝐭𝐞𝐠𝐫𝐚𝐭𝐞𝐝 𝐂𝐢𝐫𝐜𝐮𝐢𝐭 - 𝐈𝐂)
ไอซี : วงจรรวมที่นำเอาทรานซิสเตอร์ ไดโอด และอุปกรณ์อื่นๆ จำนวนมากมารวมไว้ในชิปตัวเดียว เช่น ไอซีออปแอมป์ (Op-Amp) หรือไมโครคอนโทรลเลอร์
(𝐈𝐆𝐁𝐓)
ไอจีบีที : อุปกรณ์สวิตช์กำลังสูงที่รวมข้อดีของ BJT และ MOSFET เข้าด้วยกัน มักใช้ในงานขับมอเตอร์หรืออินเวอร์เตอร์
𝐏𝐚𝐬𝐬𝐢𝐯𝐞 𝐂𝐨𝐦𝐩𝐨𝐧𝐞𝐧𝐭𝐬 (อุปกรณ์พาสซีฟ)
อุปกรณ์ประเภทนี้ ไม่ต้องมีพลังงานไฟฟ้าจากภายนอกมาเลี้ยง ก็สามารถทำงานได้ในตัวเอง ไม่มีความสามารถในการขยายสัญญาณ แต่ทำหน้าที่ในการดูดซับ, จัดเก็บ, จำกัด หรือหน่วงเหนี่ยวพลังงานไฟฟ้าในวงจร
อุปกรณ์ที่สำคัญมีอะไรบ้าง?
(𝐑𝐞𝐬𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫 - 𝐑)
ตัวต้านทาน : ทำหน้าที่จำกัดการไหลของกระแสไฟฟ้าและลดแรงดันตกคร่อมในวงจร
(𝐂𝐚𝐩𝐚𝐜𝐢𝐭𝐨𝐫 - 𝐂)
ตัวเก็บประจุ : ทำหน้าที่เก็บสะสมประจุไฟฟ้า คายประจุ กรองกระแสไฟให้เรียบ (Filter) หรือบล็อกไฟตรง (DC) ให้ไฟสลับ (AC) ผ่าน
(𝐈𝐧𝐝𝐮𝐜𝐭𝐨𝐫 - 𝐋)
ตัวเหนี่ยวนำ : ทำหน้าที่สะสมพลังงานในรูปของสนามแม่เหล็ก มักใช้ในวงจรกรองความถี่ วงจรแปลงแรงดัน (เช่น Switching Regulator ) หรือแกนเหนี่ยวนำต่างๆ
(𝐓𝐫𝐚𝐧𝐬𝐟𝐨𝐫𝐦𝐞𝐫)
หม้อแปลงไฟฟ้า : ใช้สำหรับเพิ่มหรือลดแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ โดยอาศัยหลักการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า
สรุปง่ายๆ คือ Active เปรียบเสมือนผู้ควบคุมและขับเคลื่อนวงจร ส่วน Passive เปรียบเสมือนผู้ช่วยที่คอยจัดระเบียบและประคองพลังงานให้วงจรทำงานได้อย่างสมบูรณ์ครับ
